Gia vàng SJC trong giai đoạn 10 năm qua đã trải qua nhiều biến động mạnh mẽ, phản ánh bức tranh kinh tế vĩ mô trong nước và quốc tế đầy thăng trầm. Từ mức giá ở quanh ngưỡng thấp của giai đoạn 2014-2015, vàng SJC đã có những nhịp tăng phi mã, đặc biệt bùng nổ trong đại dịch COVID-19 và các dịp Via Thần Tài hàng năm. Những cột mốc quan trọng không chỉ ghi nhận mức giá kỷ lục mà còn minh chứng cho vai trò của vàng như một kênh trú ẩn an toàn trong tâm lý người Việt. Bài viết này sẽ cùng bạn nhìn lại chặng đường 10 năm giá vàng SJC, hiểu rõ nguyên nhân đằng sau từng đợt tăng giảm và rút ra bài học hữu ích cho việc đầu tư vàng trong tương lai.
Xem thêm thông tin giá vàng tại Giavang và chuyên mục Tin tức & Nhận định.
Giai đoạn 2014-2016: Giai đoạn ổn định và phục hồi
Sau những biến động dữ dội giai đoạn 2011-2013 khi giá vàng SJC từng vọt lên mức rất cao rồi giảm sâu, thị trường vàng Việt Nam bước vào giai đoạn tương đối ổn định trong khoảng từ năm 2014 đến 2016. Ngân hàng Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách quản lý thị trường vàng chặt chẽ hơn, bao gồm Nghị định 89/2013/NĐ-CP về kinh doanh vàng miếng, quy định chỉ có 4 doanh nghiệp được phép sản xuất vàng miếng SJC. Những chính sách này giúp giảm thiểu tình trạng đầu cơ và đưa giá vàng SJC tiến gần hơn về mặt bằng giá thế giới.
Trong giai đoạn này, giá vàng SJC dao động trong một biên độ tương đối hẹp so với các giai đoạn sau. Tâm lý người dân cũng dần trở nên bình tĩnh hơn, không còn xu hướng đổ xô mua vàng bán vàng như thời kỳ trước đó. Nhu cầu vàng chủ yếu đến từ các dịp lễ Via Thần Tài (mùng 10 tháng Giêng âm lịch) và cận Tết Nguyên Đán. Tổng khối lượng giao dịch vàng trên thị trường vẫn duy trì ở mức khá nhưng không có sự đột biến nào đáng kể.
Yếu tố tác động chính đến giá vàng trong giai đoạn này bao gồm diễn biến giá vàng quốc tế, tỷ giá USD/VND và chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước. Khi giá vàng thế giới giảm do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu quá trình tăng lãi suất, giá vàng SJC trong nước cũng chịu áp lực giảm theo. Tuy nhiên, mức giảm thường được hạn chế nhờ biên độ chênh lệch giá mua vào và bán ra của vàng miếng SJC được kiểm soát tốt hơn.
Giai đoạn 2017-2019: Nhịp tăng từ từ và sự kỳ vọng của thị trường
Nhu cầu vàng tăng trở lại
Từ năm 2017, thị trường vàng Việt Nam bắt đầu có những dấu hiệu sôi động trở lại. Giá vàng thế giới dần phục hồi từ mức đáy, tạo đà tăng cho giá vàng SJC trong nước. Căng thẳng thương mại Mỹ-Trung bùng nổ vào năm 2018 đã thúc đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn toàn cầu, đẩy giá vàng quốc tế tăng trở lại. Tại Việt Nam, người dân bắt đầu quan tâm đến vàng như một kênh đầu tư dài hạn hơn, thay vì chỉ mua vàng trong các dịp lễ.
Nhu cầu vàng trang sức và vàng miếng đều tăng trong giai đoạn này. Các doanh nghiệp vàng bạc lớn như SJC, DOJI, PNJ đều báo cáo doanh thu tăng trưởng tích cực. Riêng vàng miếng SJC, khối lượng giao dịch tại các điểm bán hàng của SJC tăng đáng kể trong mỗi dịp Via Thần Tài, cho thấy thói quen mua vàng dâng Thần Tài vẫn được duy trì mạnh mẽ.
Ảnh hưởng của chính sách tiền tệ toàn cầu
Chính sách tiền tệ nới lỏng của nhiều ngân hàng trung ương lớn trên thế giới là yếu tố hỗ trợ quan trọng cho giá vàng giai đoạn này. European Central Bank (ECB) duy trì chính sách lãi suất âm, trong khi Fed tạm dừng chu kỳ tăng lãi suất vào năm 2019. Dòng tiền toàn cầu tìm đến các tài sản trú ẩn, trong đó có vàng, làm giá vàng thế giới duy trì xu hướng tăng nhẹ nhưng bền vững. Giá vàng SJC trong nước cũng theo đó tăng theo, dù biên độ chênh lệch với giá thế giới vẫn được giữ trong khoảng hợp lý.
Giai đoạn 2020-2021: Khủng hoảng COVID-19 và kỷ lục giá vàng
Năm 2020 là một năm mang tính bước ngoặt đối với thị trường vàng toàn cầu và Việt Nam. Đại dịch COVID-19 bùng phát từ đầu năm đã gây ra sự hoảng loạn trên thị trường tài chính toàn cầu. Các thị trường chứng khoán sụt giảm mạnh, kinh tế đình trệ, và nhà đầu tư đổ xô mua vàng làm tài sản trú ẩn. Giá vàng thế giới liên tục lập đỉnh mới, lần đầu tiên phá vỡ mốc 2.000 USD/ounce vào tháng 8 năm 2020, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.
Tại Việt Nam, giá vàng SJC cũng lập nhiều kỷ lục trong năm 2020. Từ mức đầu năm ở quanh ngưỡng tương đối thấp, vàng SJC đã tăng mạnh trong những tháng đầu đại dịch khi nhu cầu tích trữ vàng tăng vọt. Tình trạng khan hiếm vàng miếng tại nhiều điểm bán hàng xảy ra, khiến chênh lệch giữa giá mua vào và giá bán ra bị nới rộng đáng kể. Đây cũng là giai đoạn mà Ngân hàng Nhà nước phải có những động thái can thiệp thị trường để đảm bảo cung cầu vàng được cân bằng.
Giai đoạn 2021 tiếp tục duy trì giá vàng ở mức cao, dù có những nhịp điều chỉnh khi kinh tế thế giới bắt đầu phục hồi nhờ chương trình tiêm chủng vaccine. Tuy nhiên, những lo ngại về biến chủng mới của COVID-19 và chính sách tiền tệ nới lỏng chưa thu hẹp của các ngân hàng trung ương lớn tiếp tục hỗ trợ giá vàng. Tại Việt Nam, giá vàng SJC dao động trong biên độ rộng nhưng vẫn duy trì ở mức cao so với giai đoạn trước đại dịch.
Giai đoạn 2022-2023: Lạm phát, lãi suất và các đợt Via Thần Tài bùng nổ
Lạm phát toàn cầu đẩy giá vàng lên cao
Năm 2022, thế giới đối mặt với cuộc khủng hoảng lạm phát tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ do hậu quả của xung đột Nga-Ukraine và đứt gãy chuỗi cung ứng. Lạm phát tại Mỹ và châu Âu đạt mức hai con số, khiến vàng tiếp tục là tài sản được ưa chuộng để bảo vệ giá trị tài sản. Tuy nhiên, việc Fed tăng lãi suất mạnh mẽ cũng tạo áp lực lớn lên giá vàng, khiến thị trường vàng trải qua những biến động hai chiều rất khó lường.
Trong giai đoạn này, giá vàng SJC trong nước thường có biên độ dao động lớn trong ngày, phản ánh sự phân kỳ tạm thời giữa cung cầu nội địa và diễn biến giá thế giới. Tình trạng vàng miếng SJC có lúc khan hiếm cục bộ tại các điểm bán, đặc biệt trong những thời điểm giá tăng mạnh.
Via Thần Tài 2023: Cột mốc lịch sử
Dịp Via Thần Tài năm 2023 (tháng 1/2023 theo âm lịch) là một trong những sự kiện đáng nhớ nhất trong lịch sử thị trường vàng Việt Nam. Giá vàng SJC liên tục lập đỉnh mới trong những ngày cận lễ, với đà tăng rất mạnh. Nhu cầu mua vàng dâng Thần Tài năm đó vượt xa mọi kỳ vọng, khiến nhiều điểm bán vàng của SJC phải mở cửa sáng sớm và khách hàng xếp hàng dài từ đêm trước. Tình trạng khan hiếm vàng miếng xảy ra trên diện rộng, và chênh lệch giá mua-bán bị đẩy lên mức rất cao.
Những hình ảnh người dân xếp hàng dài chờ mua vàng dâng Thần Tài năm 2023 đã trở thành biểu tượng cho sức hút mãnh liệt của vàng đối với người Việt. Sự kiện này cũng đặt ra nhiều câu hỏi về quản lý cung cầu vàng và vai trò điều tiết của Ngân hàng Nhà nước.
Giai đoạn 2024 đến nay: Giá vàng SJC liên tục lập đỉnh mới
Giai đoạn 2024 chứng kiến những biến động chưa từng có trên thị trường vàng Việt Nam. Giá vàng thế giới tiếp tục xu hướng tăng mạnh do nhiều yếu tố kết hợp: căng thẳng địa chính trị toàn cầu, dự kiến giảm lãi suất của Fed, và nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương trên thế giới tăng vọt. Tại Việt Nam, giá vàng SJC liên tục phá vỡ các kỷ lục lịch sử, đạt những mức giá cao chưa từng thấy.
Một điểm đáng chú ý trong giai đoạn này là biên độ chênh lệch giữa giá vàng SJC và giá vàng thế giới quy đổi đôi khi mở rộng rất lớn. Ngân hàng Nhà nước đã phải ban hành nhiều quyết định quản lý thị trường, bao gồm chỉ đạo các doanh nghiệp kinh doanh vàng miếng bán ra để giảm nhiệt giá vàng và thu hẹp biên độ chênh lệch. Tình trạng vàng miếng SJC được giao dịch trên thị trường chợ đen ở mức cao hơn giá niêm yết chính thức cũng là một vấn đề được quan tâm.
Nhìn chung, 10 năm qua đã chứng kiến giá vàng SJC đi từ giai đoạn ổn định đến những nhịp tăng phi mã chưa từng thấy. Những cột mốc đáng nhớ không chỉ phản ánh diễn biến kinh tế vĩ mô mà còn cho thấy vai trò đặc biệt của vàng trong tâm lý và văn hóa tài chính của người Việt Nam.
Xem thêm: Biểu đồ giá vàng SJC 1 năm qua
Kết luận
Lịch sử giá vàng SJC 10 năm qua là bức tranh đa chiều, phản ánh sự tương tác phức tạp giữa kinh tế toàn cầu, chính sách nội địa và tâm lý thị trường. Từ giai đoạn ổn định 2014-2016, nhịp tăng dần 2017-2019, bùng nổ COVID-19 2020-2021, đến những kỷ lục mới 2022-2024, mỗi giai đoạn đều mang những bài học riêng cho nhà đầu tư. Điểm chung xuyên suốt là vàng luôn giữ vai trò quan trọng trong chiến lược tích trữ tài sản của người Việt, đặc biệt trong những thời điểm bất định. Để theo dõi diễn biến giá vàng cập nhật nhất, hãy truy cập thường xuyên Giavang.mobi để nắm bắt thông tin kịp thời và đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt.